Kategori: Makaleler

Bir Cümle, Bir Dünya: Kültürler Arasında Dolaşan Bir İfade Bazı sözler vardır; bir defa duyarsınız ama içinizde uzun süre yankılanır. Kimi zaman bir yaşlının dudaklarından dökülür, kimi zaman bir kalabalığın içinde ritmik bir tekrar olarak kulağınıza çarpar. Anlamını sorduğunuzda ise sadece kelimelerin karşılığını değil, o kelimelerin taşıdığı hayatı, inancı ve kimlik duygusunu da merak edersiniz. “La ilâhe illallahu vahdehula şerikeleh lehül mülkü ve lehül hamdu ve huve alâ külli şeyin kadir” tam da böyle bir ifadedir. Bu yazıda bu cümleyi yalnızca bir “dua” ya da “zikir” olarak değil; ritüeller, semboller, ekonomik ilişkiler, akrabalık yapıları ve kimlik oluşumu bağlamında ele alacağız.…

Fıkıhta Tasnif Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Hayatımızda kararlar verirken, bazı şeyleri basitçe kategorize ederiz: bu iyi, bu kötü, bu doğru, bu yanlış. Fakat bazen, insan zihni bu kategorileri ne kadar kolayca yaparsa, ne kadar çabuk “etiketler” oluşturursa, derinlemesine düşündüğümüzde, bu kategorilerde ne kadar belirsizlik olduğunu fark ederiz. Kategorilere ayırma, sadece günlük yaşantımızın değil, aynı zamanda kültürümüzün ve inançlarımızın da temelidir. Bu yazıda, fıkıhta tasnifin ne demek olduğuna psikolojik bir mercekten bakacak, insanların zihinsel süreçlerinin nasıl işlediğini inceleyeceğiz. Fıkıh, İslam hukukunun temel disiplinlerinden biri olarak, doğruyu yanlıştan ayırmada nasıl bir rol oynar? Bu tasnifin zihinsel ve duygusal etkileri nelerdir?…

Evliyken Alınan Mallar Boşaninca Kimin Olur? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Değerlendirme Toplumsal düzen, sürekli bir yeniden yapılanma ve şekillenme süreci içindedir. Her birey, sistemin içinde bir aktör olarak varlığını sürdürürken, aynı zamanda toplumun kurumsal yapıları, ideolojileri ve egemen güç ilişkileri üzerinden de şekillenir. Bireysel haklar, mülkiyet ve güç, özellikle de evlilik gibi toplumsal sözleşmelerde önemli yer tutar. Evlilik, genellikle ekonomik ve hukuki bir bağlama oturtulmuş bir ilişki biçimi olsa da, boşanma süreci ve özellikle evlilik içinde edinilen malların paylaşımı, toplumun güç dinamiklerini ve kurumsal meşruiyetini sorgulamaya açan bir alandır. Bu yazı, evlilikten doğan mülkiyet haklarının boşanma sonrası nasıl şekillendiği üzerine…

Erkekler İltifat Almaktan Hoşlanır Mı? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarının ardında yatan bilişsel ve duygusal süreçlere her zaman bir merakım olmuştur. Hepimizin kendini daha iyi hissettiği anlar, takdir edildiğimizde, birilerinin değer verdiğini hissettiğimizde yaşanır. Peki, insanlar neden iltifat almayı sever? Kadınlar için bu genellikle daha açık bir şekilde ifade edilse de, erkekler için aynı şey geçerli mi? Erkekler de iltifat almak ister mi, yoksa bu onların sosyal kimliklerine ters düşen bir şey midir? Bu yazıda, erkeklerin iltifatlara verdiği tepkiyi, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji açısından derinlemesine inceleyeceğiz. Erkeklerin İltifata Tepkisi: Bilişsel Psikoloji Boyutu Bilişsel psikoloji, insanların düşünme ve anlamlandırma…

Bulmaca Zeka Nedir? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Bir İnceleme Kaynakların kıt olduğu, insanların sürekli seçim yapmak zorunda kaldığı bir dünyada, ekonomik kararlar ve bu kararların sonuçları, insanlık tarihinin temel dinamiklerini oluşturmuştur. İnsanlar, her gün sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçlar arasında bir denge kurmaya çalışırken, pek çok seçim yapar. Bu seçimlerin sonuçları, yalnızca bireylerin yaşamlarını değil, aynı zamanda toplumların, hatta küresel ekonomilerin dengesini de etkiler. Ancak, kararları yalnızca mantıklı ve rasyonel düşünceler belirlemez; zaman zaman, belirsizlik ve karmaşıklık içeren durumlarla karşılaşırız. İşte burada devreye giren “bulmaca zeka”, ekonomik bağlamda daha derin bir anlam kazanır. Bulmaca zeka, karmaşık ve çözülmesi güç problemlere karşı gösterilen…

Gerekçeli Karardan Kaç Gün Sonra Tahliye Edilir? Tahliye, bir davanın en kritik ve beklenen anlarından biridir. Ancak, gerekçeli kararın açıklanmasından sonra tahliyenin ne kadar sürede yapılacağı, hukuk sistemimizde sıklıkla tartışma konusu olan bir mesele. Konuya net bir şekilde yaklaşmam gerekirse, her ne kadar prosedürler belirli olsa da, aslında bu konuda bir kafa karışıklığı hakim. Gerekçeli kararın açıklanmasından sonra tahliye süresi, hukukun şekliyetçiliği ile adaletin zamanlamasının bir sınavı gibidir. Bunu söylerken, “gerekçeli karar” denilen belgenin, aslında çoğu zaman ne kadar uzun ve karmaşık olduğunu da unutmamalı. Dava bitmiş, mahkeme kararını vermiş ama o kararın ardındaki gerekçeyi anlamak, çoğu zaman bir labirent…

Filiform Korozyon Nedir? İronik Bir Bakış — Filiform Korozyon: Pasın En Nazik Yüzü Yani, korozyon deyince aklımıza ne geliyor? Paslanmış metaller, çürümüş yapı malzemeleri, eski arabalar… İşin kötü tarafı, hemen hemen her şeyde rastladığımız bir sorun. Ancak filiform korozyon, işin içine girince o klasik “yüzeysel” korozyon tanımını bir kenara bırakmamız gerekiyor. Çünkü bu tür korozyon, her ne kadar adını pek duyurmasa da, en sinsi ve bir o kadar da uğraştırıcı olanlardan. Filiform korozyon, genellikle boyalı yüzeylerde ortaya çıkar ve metalin altındaki koruyucu kaplama veya boya tabakasını aşındırarak ilerler. Yani görünüşte hiçbir şey olmuyormuş gibi durur, ama aslında demir, alüminyum gibi…

Bitkilerde Bitlenmeye Ne İyi Gelir? (Biraz Mizah, Biraz Ciddiyet) İzmir’de bir sabah, güneş yavaşça doğarken, balkonumda çiçeklerimle dertleşiyorum. Evet, balkonumda biraz daha fazla vakit geçirmeye başladım. “Çünkü en azından bu bitkiler beni anlamıyor,” diye geçiriyorum içimden. Ama bir sabah, bu çiçeklerin hali pür melali biraz değişti. Her yerde o minicik, kararmış yapraklar… Evet, bitkilerim bitlenmiş! İç sesim: “Neden bu kadar uzun süre bitkilerime bakmadım? Bir hafta boyunca onlara ihanet ettim mi? Evet, ettim.” Neyse, konumuza dönecek olursak: Bitkilerde bitlenmeye ne iyi gelir? Gelin, hem çözüm ararken hem de bu durumu biraz mizahi bir şekilde ele alalım. Hem de İzmirliler gibi…

Alevilerin Kökeni ve Toplumsal Dinamikler Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Sosyoloji, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimlerini anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Bazen, toplumun belli bir kesimini, onun kültürel ve dini pratiklerini anlamaya çalışırken, kendi içinde yaşadığımız dinamiklerin ne kadar derin olduğunu fark edebiliriz. Alevilik gibi topluluklar, çoğu zaman hem dışarıdan hem de içerden çok farklı şekillerde anlaşılabilir. Bu yazıda, Aleviliğin kökenlerine ve toplum içindeki rolüne dair sosyolojik bir bakış açısı sunacak, Alevilerin toplumsal yapıları, kültürel pratikleri, güç ilişkileri ve eşitsizliklere dair perspektifler üzerinden bir analiz yapacağız. Aleviliğin Kökeni: Bir Sosyolojik Bağlamda Anlam Arayışı Aleviliğin kökeni, tarihsel olarak farklı yorumlara ve açıklamalara…

Sayı Örüntüsü Kuralı Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarında Örüntüler ve Kurallar İnsanlar, dünyayı anlamlandırırken ve çözüm üretirken örüntüler kurma eğilimindedirler. Bu örüntüler, çoğu zaman bilinçli bir şekilde oluşturulmaz; aksine, zihnimiz sürekli olarak çevremizdeki dünyayı analiz ederken, kendiliğinden bir biçimde örüntüler yaratır. Bu durum, tıpkı sayı örüntülerini tanımlarken olduğu gibi, daha geniş bir psikolojik süreçle ilişkilidir. Sayı örüntüsü kuralları da, insanların dünyayı nasıl kategorize ettiğini, ilişkileri nasıl çözüme kavuşturduğunu ve daha karmaşık yapıları anlamak için zihinlerini nasıl organize ettiğini gösteren bir örnektir. Bir psikolog olarak, sayı örüntülerinin sadece matematiksel bir kavram olmanın ötesinde, insanların bilişsel,…