Kategori: Makaleler

Tereciye Tere Satılmaz: Gerçekten Ne Demek İstediğimiz? İstanbul’un yoğun trafiğinde, sabah işe gitmek için evden çıktığımda gözlerim her zaman bir noktada kaybolur. Aslında kaybolmak derken, düşüncelerimin peşinden gitmek demek istiyorum. Dün akşam ofiste yaptığım konuşmayı, bir müşteriye verdiğim cevabı ve aslında o cevabın doğru olup olmadığını kafamda döndürüp durdum. Ama bir şey var ki, kafamda dolaşan en belirgin düşünce şu oldu: Tereciye tere satılmaz. Bu deyim, her ne kadar kulağa basit bir ifade gibi gelse de, aslında daha derin anlamlar taşıyor. Peki, nedir bu deyim? Hangi durumlarda kullanılır? Bunu anlamak, belki de hepimize bir şeyler anlatabilir. Tereciye Tere Satılmaz: Geçmişi…

Telefon Depremi Nasıl Haber Verir? Teknoloji vs. Gerçek Zaman Hayat, telefonlarımızla yön bulmaya çalıştığımız bir devrime doğru ilerliyor ve bu teknoloji, her alanda işimize yarıyor gibi görünüyor. Özellikle doğal afetler gibi acil durumlar için geliştirilen telefon uygulamaları ve sistemler, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Deprem anında telefonların deprem uyarısı vermesi ise bu teknolojilerin belki de en konuşulan konusu. Peki, telefonlar gerçekten depremleri ne kadar iyi haber veriyor? Kendisini “hayat kurtaran” teknoloji olarak pazarlayan bu sistemler ne kadar güvenilir? İşte bu sorulara bir göz atalım. Telefonlar Depremi Nasıl Haber Veriyor? İzmir gibi deprem kuşağında yer alan bir şehirde, telefonlar deprem…

Peygamber Efendimiz Nasıl Ölmüştür? Farklı Yaklaşımlar Peygamber Efendimiz, İslam’ın son peygamberi ve müslümanların önderi olarak tarihimizde derin izler bırakmıştır. Peki, Peygamber Efendimiz nasıl ölmüştür? Bu soru, yüzyıllardır İslam âlimleri ve halk arasında çeşitli şekillerde tartışılmış ve farklı bakış açıları geliştirilmiştir. Bugün, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere meraklı biri olarak, bu konuyu farklı perspektiflerden ele almayı deneyeceğim. Bir yanda analitik ve bilimsel bir yaklaşım, diğer yanda duygusal ve insani bir bakış açısıyla düşüncelerimi paylaşacağım. Bilimsel Bakış Açısı: Hastalık ve Fiziksel Sebepler İçimdeki mühendis bana diyor ki: “Şimdi bak, her şeyin bir nedeni vardır. Herhangi bir ölümde olduğu gibi, Peygamber Efendimizin…

Giriş — Zamanın Ötesinde Bir Hikaye Zaman… Her anın ardında bir akış, bir ritim var. Ancak her kültür, bu akışı farklı bir biçimde algılar ve deneyimler. Zamanın nasıl geçtiği, hangi anların önemli olduğu, kimlerin anı yaşayacağı ve hangi olayların bir arada olacağı — bunlar kültürden kültüre değişir. Bazen zaman, saatlerin tik taklarıyla sınırlı bir mekanizma gibi hissedilirken, bazen de bir nehir gibi akar, durmadan şekil değiştirir. Bir antropolog olmadan bile, başka bir kültürle tanıştığımda en çok dikkatimi çeken şeylerden biri zamanın ve olayların nasıl algılandığıydı. Hangi olaylar “önemli” sayılır? Hangi anlar “geçmiş” olarak kabul edilir? Hikayeler ve anlatılar içinde zaman…

Hangi Un Sağlıklı Marka? Bir Sosyolojik İnceleme Hayatımızda sürekli olarak yaptığımız, fakat çok az düşündüğümüz bir şey vardır: yemek yiyoruz. Yediğimiz gıda, sağlığımızı doğrudan etkileyen, kültürel, ekonomik ve toplumsal düzeyde büyük anlamlar taşıyan bir olgudur. Her gün sofralarımıza gelen gıdaların sağlıklı olup olmadığı ise, genellikle markaların etiketlerine, reklamlarına ve uzmanların önerilerine dayalı bir şekilde belirlenir. Ancak, “hangi un sağlıklı marka?” sorusu, yalnızca bir tüketici seçimi olmanın ötesine geçer. Bu soruya verdiğimiz cevaplar, toplumsal yapılar, kültürel normlar, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileriyle derin bir şekilde bağlantılıdır. Bu yazıda, sağlıklı un markaları üzerinden toplumsal bir inceleme yaparak, bu sorunun ne anlama geldiğini…

Gaybi Kime Denir? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Bir ekonomist olarak, kaynakların sınırlılığı ve bireylerin bu kaynakları nasıl yönettiği üzerine sürekli düşünürüm. Kıt kaynakların, yani sınırlı üretim kapasitesinin olduğu bir dünyada, insanların seçimleri ve bu seçimlerin toplumsal sonuçları büyük bir öneme sahiptir. Ekonomik bakış açısına göre, her karar bir maliyet taşır ve her maliyet, seçilen alternatifin toplumsal refah üzerindeki etkilerini şekillendirir. İşte tam bu noktada, “gaybi” kavramı, yani henüz gerçekleşmemiş veya belirsiz olan geleceğe dair kararlar, ekonomi çerçevesinde daha derin bir anlam taşır. Peki, “gaybi” kime denir? Bu kavramı bir ekonomistin gözünden analiz edersek, geleceğe yönelik belirsizlikler ve piyasa dinamikleri üzerinden…

Biyolojik Çeşitliliğin Önemi Nedir? Gelecekte Gündelik Hayatımıza Etkisi Son yıllarda her ne kadar teknolojiye olan ilgim artsa da, bir yandan dünyanın doğasına, özellikle de biyolojik çeşitliliğine duyduğum ilgi de giderek derinleşiyor. Çünkü bir gün, doğanın ve biyolojik çeşitliliğin öneminin, yalnızca çevre bilincine sahip olanların gündeminde değil, herkesin hayatında ne kadar kritik bir yer tuttuğunu fark edebiliriz. Biyolojik çeşitliliğin önemi, gelecekte teknolojik gelişmelerle iç içe bir şekilde, her açıdan hayatımıza dokunacak. Bu yazıda, biyolojik çeşitliliğin önemi üzerine biraz düşünerek, gelecek yıllarda yaşamımızda nasıl daha görünür hale geleceğini tahmin etmeye çalışacağım. Belki de bugünden bunun farkına varmamız, yarının büyük sorunlarını engellemeye yardımcı…

Bisiklette En Rahat Vites Hangisi? Toplumsal Cinsiyet ve Adalet Perspektifinden Bir Bakış Bisiklet sürmek, hem sağlıklı hem de çevre dostu bir ulaşım aracı. Ancak, bu basit gibi görünen aktivite, aslında birçok toplumsal faktör tarafından şekillendirilen bir deneyim. “Bisiklette en rahat vites hangisi?” sorusu, sadece bir pedalı çevirmekle alakalı değil, aynı zamanda kimin, nerede, nasıl pedalladığı ve hangi engellerle karşılaştığıyla da doğrudan ilişkilidir. İstanbul gibi büyük bir şehirde yaşayan biri olarak, sokakta, toplu taşımada ve günlük yaşamda gözlemlediğim her detay, bisikletin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl örtüştüğünü fark etmemi sağladı. Gelin, bu soruyu farklı bakış açılarıyla ele alalım. Bisiklet:…

Aynül Cem Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul gibi büyük bir şehirde, toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik üzerine düşündüğümde aklıma gelen ilk kelimelerden biri “Aynül cem” oluyor. Sokakta, toplu taşımada ya da işyerinde gördüğüm her sahne, toplumsal cinsiyet ve sosyal adalet kavramlarını nasıl şekillendirdiğimizi daha derinlemesine sorgulamama neden oluyor. Peki, “Aynül cem” ne demek? Bu ifade, birçok farklı anlamı içinde barındıran, bazen tek bir kişiye bazen de toplumsal bir yapıya işaret eden bir kavram olabilir. Ama ben, bu kelimenin toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve çeşitlilik bağlamında taşıdığı önemi, İstanbul’daki günlük hayatımdan örneklerle incelemeye çalışacağım. Aynül Cem:…

Ceviz Yaprağı Kaynatılıp İçilirse Ne Olur? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin çeşitliliği ve geleneklerin derinliği, insan toplumlarının ne kadar zengin ve farklı birer mozaik oluşturduğunun en güçlü göstergelerindendir. Her toplum, dünyayı kendi algılarına göre şekillendirirken, bazı doğal unsurları da kültürlerinin önemli bir parçası haline getirir. Birçok kültürde, bitkiler ve doğal ürünler, sağlık, korunma ve inanç sistemlerinin merkezinde yer alır. Bu yazıda, Anadolu’dan gelen bir geleneksel uygulama üzerinden, ceviz yaprağının kaynatılarak içilmesinin toplumsal anlamını ve bunun kültürel bağlamda ne ifade ettiğini keşfedeceğiz. Ceviz Yaprağı ve Toplumların Geleneksel Sağlık Algıları Birçok farklı kültürde, bitkilerin ve doğal ürünlerin terapötik gücüne olan inançlar oldukça yaygındır.…